روغن خوراکی یکی از پایهایترین مواد در آشپزی روزانه است، اما انتخاب نادرست آن میتواند در طولانیمدت روی سلامت قلب، وزن بدن، سطح انرژی و حتی عملکرد هورمونی اثر بگذارد. بسیاری از خانوادهها بدون توجه به نوع روغن، فقط بر اساس قیمت یا عادت قدیمی خرید میکنند، در حالیکه شناخت ویژگیهای هر روغن میتواند کیفیت تغذیه روزانه را به شکل محسوسی بهتر کند. در این راهنمای کاربردی، مهمترین نکاتی را بررسی میکنیم که هنگام خرید روغن باید بدانید تا انتخابی سالمتر و هوشمندانهتر داشته باشید.
چرا انتخاب نوع روغن اهمیت زیادی دارد؟
همه روغنها از نظر ترکیب اسیدهای چرب یکسان نیستند. برخی روغنها سرشار از چربیهای غیراشباع مفید هستند که به سلامت قلب کمک میکنند، در حالیکه بعضی دیگر مقدار بیشتری چربی اشباع یا ترکیبات ناپایدار دارند. مصرف مداوم روغن نامناسب میتواند باعث افزایش التهاب، بالا رفتن چربی خون و احساس سنگینی بعد از غذا شود. به همین دلیل توصیه میشود برای هر نوع پختوپز از روغن متناسب با همان کاربرد استفاده شود.
نقطه دود روغن؛ عددی که سلامت غذا را تعیین میکند
نقطه دود دمایی است که در آن روغن شروع به تجزیه و تولید دود میکند. بعد از عبور از این دما، ترکیبات مضر در روغن شکل میگیرند و کیفیت تغذیهای غذا کاهش مییابد. روغنهای مخصوص سرخکردنی معمولاً نقطه دود بالاتری دارند و برای حرارت زیاد مناسبترند، در حالیکه روغن زیتون بکر بیشتر برای مصرف سرد یا پخت ملایم توصیه میشود. توجه به این عدد ساده میتواند از ورود بسیاری از ترکیبات نامطلوب به رژیم غذایی جلوگیری کند.
ویژگیهای یک روغن سرخکردنی استاندارد
- پایداری بالا در برابر حرارت طولانی
- دیر تیره شدن و کف نکردن
- نداشتن بوی سوختگی پس از چند دقیقه حرارت
- ایجاد بافت سبکتر در غذای سرخشده
اگر روغن خیلی سریع تغییر رنگ دهد یا دود کند، احتمالاً کیفیت مناسبی ندارد یا چندبار استفاده شده است. استفاده مکرر از روغن سوخته یکی از عوامل مهم دریافت چربیهای اکسیدشده محسوب میشود.
چند بار میتوان از روغن استفاده کرد؟
در آشپزی خانگی معمولاً توصیه میشود روغن سرخکردنی بیشتر از دو تا سه بار استفاده نشود. پس از هر بار مصرف باید اجازه داد روغن کاملاً خنک شود و سپس آن را صاف کرد تا ذرات سوخته جدا شوند. تیره شدن رنگ، بوی نامطبوع یا غلیظ شدن نشانه پایان عمر مصرف روغن است.
بهترین روغن برای پخت روزانه چیست؟
برای غذاهایی مانند برنج، خورشت و تفت ملایم، روغنهای مایع با چربی اشباع کمتر انتخاب مناسبتری هستند. این روغنها طعم غذا را تغییر نمیدهند و هضم سبکتری دارند. در مقابل، استفاده زیاد از روغنهای جامد میتواند دریافت چربی اشباع را افزایش دهد.
کاربرد درست روغن زیتون
روغن زیتون بکر بهترین گزینه برای سالاد و افزودن در انتهای پخت است، زیرا حرارت زیاد میتواند بخشی از ترکیبات مفید آن را کاهش دهد. نوع تصفیهشده تحمل حرارت بیشتری دارد
و برای پخت ملایم قابل استفاده است.
نکاتی که باید روی برچسب روغن بخوانیم
- میزان چربی غیراشباع در ترکیب محصول
- عبارت بدون اسید چرب ترانس
- روش تولید مانند فشرده سرد
- تاریخ تولید تازهتر
روش صحیح نگهداری روغن در خانه
نگهداری روغن دور از نور مستقیم، گرما و هوای آزاد باعث میشود دیرتر اکسید شود. بهتر است بطری همیشه بسته باشد و کنار اجاق قرار نگیرد. رعایت همین چند نکته ساده کیفیت روغن را برای مدت طولانیتری حفظ میکند.
یکی از بهترین روش ها برای تولید و استخراج روغن های طبیعی استخراج این روغن ها به روش پرس سرد هستش که در این روش خواص روغن را از دست نمیدهیم و بهترین حالت استفاده از روغن نیز میباشد. دقت داشته باشید فروشگاه مانیاد فود تمامی محصولات خود را به روش پرس سرد استخراج میکند و کیفیت اولین شرط تولید محصول در این مجموعه است.
جمعبندی کاربردی
انتخاب روغن مناسب برای هر نوع پختوپز، توجه به نقطه دود، پرهیز از استفاده چندباره و نگهداری صحیح، مجموعه اقداماتی ساده اما بسیار مؤثر برای بهبود کیفیت تغذیه روزانه هستند. با همین تغییرات کوچک میتوان بدون رژیم سخت، سبک زندگی سالمتری داشت.
